Szpice dachowe - rodzaje, kształty, materiały

Szpica dachowa to ozdobny element wieńczący dach wieży, kaplicy, altany lub domu - produkowany z miedzi, tytanu-cynku lub ocynku z malowaniem RAL, w pięciu kształtach podstawy dopasowanych do przekroju dachu. PROTEC produkuje szpice dachowe na zamówienie według projektu lub wzoru klienta - od indywidualnych realizacji po odtworzenia zabytkowych zwieńczeń według zdjęcia, szkicu, starego egzemplarza lub makiety. Na zamówienie szpice są także malowane proszkowo w dowolnym kolorze palety RAL. Do wyceny wystarczy zdjęcie, szkic lub wymiary wysłane na sprzedaz@protec.pl.

Czym jest szpica dachowa i do czego służy

Szpica dachowa (iglica dachowa) to pionowy element dekoracyjny montowany na szczycie dachu wieży, kaplicy, altany ogrodowej lub domu jednorodzinnego. Pełni funkcję estetyczną - zamyka bryłę dachu i nadaje budynkowi charakter - oraz praktyczną, chroniąc szczyt konstrukcji przed opadami. Szpice dachowe stosowane są w budownictwie sakralnym (kościoły, kaplice), zabytkowym (renowacje wież i hełmów), ogrodowym (altany, pawilony) i mieszkaniowym (wille, domy jednorodzinne z wieżyczką). Produkowane są ręcznie z metalu - miedzi, tytanu-cynku lub blachy ocynkowanej - i trwają dziesiątki lat bez konserwacji.

Szpica, iglica, sterczyna, wimpel i hełm - różnice w nazewnictwie

Szpica dachowa to kompletne metalowe zwieńczenie szczytu dachu, złożone z podstawy, trzonu z kulą lub ornamentem i iglicy - PROTEC produkuje szpice we wszystkich tych wariantach. Pozostałe nazwy opisują części szpicy albo pokrewne elementy:

• Iglica - smukły, zwężający się ku górze pręt lub stożek tworzący górną część szpicy; potocznie synonim całej szpicy.
• Sterczyna - w architekturze smukłe, pionowe zwieńczenie przypory lub szczytu, typowe dla gotyku; w dekarstwie tą nazwą określa się także metalowe zwieńczenia kalenicy i narożników dachu, zob. sterczyna dachowa.
• Wimpel - wąska, wydłużona chorągiewka obrotowa osadzona na iglicy, często z napisem lub datą, zob. wimpel dachowy obrotowy.
• Hełm - zadaszenie wieży lub wieżyczki, na którego szczycie osadza się szpicę, kulę lub krzyż.

5 kształtów podstawy szpicy dachowej

Kształt podstawy szpicy dachowej dobiera się do przekroju wieży lub dachu. Szpice z podstawą okrągłą pasują do wieżyczek cylindrycznych i dachów stożkowych. Podstawy czworokątne i sześciokątne stosowane są na wieżach kościelnych i budynkach historycznych z wielobocznym przekrojem dachu. Podstawa dzwonowata nadaje szpicy elegancki, klasyczny charakter - stosowana głównie przy renowacjach obiektów zabytkowych i barokowych.

 

 

Kształt podstawy	Zastosowanie	Typowy obiekt
Okrągła	Dachy stożkowe, wieżyczki cylindryczne	Kościoły, zamki, wille, altany
Czworokątna	Wieże z kwadratowym przekrojem	Kościoły, ratusze, budynki historyczne
Sześciokątna	Wieże sześcioboczne, pawilony	Kaplice, altany ogrodowe, obiekty parkowe
Ośmiokątna	Wieże ośmioboczne, dachy wielospadowe	Kościoły gotyckie, budynki neogotyckie
Dzwonowata	Dachy barokowe, renowacje zabytkowe	Kościoły barokowe, pałace, obiekty zabytkowe

Najpopularniejsze rodzaje szpic dachowych

Rodzaje szpic dachowych różnią się zakończeniem iglicy - PROTEC produkuje szpice proste, z kulą ozdobną, z chorągiewką obrotową, z wimplem, z kogutem i z motywem kwiatowym, w każdym z pięciu kształtów podstawy. Wybór rodzaju zależy od stylu budynku, przekroju dachu i oczekiwanej trwałości materiału. Szpica z kulą to klasyczne zwieńczenie domów i willi, chorągiewka obrotowa i wimpel wskazują kierunek wiatru, a kogut i motywy kwiatowe stosuje się przy rekonstrukcjach historycznych zwieńczeń.

Rodzaj szpicy	Charakterystyka	Typowe zastosowanie
Prosta iglica	Smukła forma bez zdobień	Domy nowoczesne, budynki użyteczności publicznej
Z kulą ozdobną	Kula na trzonie iglicy	Domy jednorodzinne, wille, altany
Z chorągiewką obrotową	Chorągiewka na łożysku, wskazuje kierunek wiatru	Altany, domy, budynki gospodarcze
Z wimplem	Obrotowy wimpel, opcjonalnie z napisem lub datą	Domy, obiekty rekreacyjne
Z kogutem	Figura koguta na iglicy	Kościoły, obiekty tradycyjne
Z motywem kwiatowym	Zdobienia roślinne	Renowacje obiektów zabytkowych

Model katalogowy szpica dachowa standard dostępny jest z miedzi i tytanu-cynku w trzech rozmiarach:

Wysokość	Średnica kuli	Podstawa
800 mm	Ø 150 mm	125 mm
1100 mm	Ø 210 mm	180 mm
1200 mm	Ø 260 mm	220 mm

Jakie materiały są używane do produkcji szpic dachowych

Szpice dachowe produkowane są z trzech materiałów o różnych właściwościach estetycznych i trwałościowych. Miedź z czasem pokrywa się naturalną patyną - od błyszczącego różowego przez brązowy do charakterystycznego zielonego - i jest materiałem tradycyjnym dla obiektów historycznych i kościelnych, akceptowanym przez konserwatorów zabytków. Tytan-cynk (cynk-tytan) zachowuje trwały szary odcień i jest odporny na korozję - stosowany zarówno w renowacjach jak i nowym budownictwie. Tytan-cynk dostępny jest w wersji naturalnej oraz patynowanej w czterech kolorach: Zinc Slate (ciemnoszary łupkowy), Zinc Quartz (jasnoszary), Zinc Graphite (grafitowy) i Anthra Zinc (antracytowy) - pełną paletę materiałów opisuje poradnik kolor blachy. Na zamówienie, na życzenie klienta, szpice są malowane i lakierowane proszkowo w dowolnym kolorze palety RAL, co pozwala dopasować szpicę do elewacji lub pokrycia dachowego.

Materiał	Wygląd	Trwałość	Zastosowanie
Miedź	Różowy → brązowy → zielona patyna	ponad 100 lat	Obiekty zabytkowe, kościoły, renowacje
Tytan-cynk	Szary, naturalny	70-100 lat	Nowe budownictwo, renowacje, użyteczność publiczna
Tytan-cynk patynowany	Zinc Slate, Zinc Quartz, Zinc Graphite, Anthra Zinc	70-100 lat	Dopasowanie do ciemnych i grafitowych pokryć
Ocynk malowany proszkowo RAL	Dowolny kolor z palety RAL, na zamówienie	30-50 lat	Domy jednorodzinne, altany, dopasowanie do elewacji
Stal nierdzewna	Stalowoszary, na zamówienie	-	Projekty, w których klient wymaga stali nierdzewnej

Jaka szpica dachowa pasuje do dachu ceramicznego

Do dachu krytego dachówką ceramiczną pasuje szpica z miedzi lub tytanu-cynku z podstawą dopasowaną do kształtu szczytu - PROTEC wykonuje taką szpicę na wymiar wieżyczki, lukarny lub dachu namiotowego. Na dachu namiotowym i wieżyczce kwadratowej stosuje się podstawę czworokątną, na wieżyczce ośmiobocznej ośmiokątną, a na dachu stożkowym okrągłą. Miedź z czasem ciemnieje do brązu i współgra z czerwoną oraz ceglastą dachówką, tytan-cynk naturalny pasuje do dachówki szarej, a do dachówki grafitowej, czarnej lub antracytowej dobiera się tytan-cynk patynowany (Zinc Graphite, Anthra Zinc) albo szpicę malowaną proszkowo w kolorze RAL pokrycia, np. szpicę dachową obrotową czarną. Przejście szpicy przez pokrycie zamyka obróbka blacharska szczytu, która chroni więźbę przed wodą opadową.

Jak wybrać szpicę dachową do domu jednorodzinnego

Szpica dachowa do domu jednorodzinnego powinna być dobrana do stylu architektonicznego budynku i rodzaju dachu. Do domów w stylu klasycznym lub historyzującym najlepiej pasują szpice miedziane lub z tytanu-cynku - materiały które starzeją się estetycznie i pasują do dachówki ceramicznej lub blachy na rąbek. Do domów nowoczesnych z dachem płaskim lub minimalnym kątem nachylenia szpica stosowana jest rzadziej - jeśli już, to w wersji prostej, bez zdobień, z ocynku malowanego na kolor pokrycia. Dla dachów z wieżyczką lub lukarnami - szpica z podstawą dopasowaną do przekroju wieżyczki (okrągła, czworokątna lub ośmiokątna).

Jak wybrać szpicę dachową do altany ogrodowej

Szpica dachowa do altany ogrodowej to najczęściej lekka, dekoracyjna iglica z tytanu-cynku lub miedzi montowana na szczycie dachu czworokątnego lub sześciokątnego. Do altany ogrodowej pasuje szpica z podstawą czworokątną (altana kwadratowa) lub sześciokątną (altana sześcioboczna). Popularne warianty to szpica z kulą ozdobną, z chorągiewką obrotową lub z wimplem - nadają altanie dekoracyjny charakter. Przy wyborze materiału do altany ogrodowej tytan-cynk jest praktyczniejszy niż miedź - nie wymaga konserwacji i zachowuje jednolity wygląd przez lata.

Szpice dachowe z chorągiewką obrotową

Szpica dachowa z chorągiewką obrotową to połączenie funkcji ozdobnej z tradycyjnym elementem orientacji wiatrów. Chorągiewka obraca się swobodnie i wskazuje kierunek wiatru, a w jej blasze wycinamy napis, datę budowy lub inicjały. Szpice z chorągiewką wykonujemy w wysokości 600-2000 mm, zalecana wysokość to 1/10 do 1/8 wysokości kalenicy nad gruntem. PROTEC produkuje szpice z chorągiewką w kilku wariantach - z różą wiatrów (kierunki świata N/S/E/W), z wimplem i napisem oraz z chorągiewką w kształcie koguta.

• Szpica dachowa z chorągiewką obrotową - tytan-cynk
• Szpica dachowa z chorągiewką - róża wiatrów
• Szpica dachowa z chorągiewką i kierunkami świata
• Szpica dachowa obrotowa czarna
• Szpica dachowa z chorągiewką obrotową
• Szpica dachowa z wimplem obrotowym z tytan-cynku - z kulą i napisem
• Wimpel dachowy obrotowy z kierunkami świata

Jak zamontować szpicę dachową krok po kroku

Montaż szpicy dachowej polega na zakotwieniu jej w pionowym elemencie nośnym więźby i uszczelnieniu przejścia przez pokrycie - PROTEC jest producentem i dostarcza szpicę z podstawą dopasowaną do przekroju szczytu, nie wykonuje montażu. Szpicę montuje dekarz lub firma blacharska, a prace na wysokości wymagają zabezpieczenia: rusztowania, podnośnika lub asekuracji linowej.

1. Sprawdź element nośny. Szpicę mocuje się do konstrukcji - słupa środkowego wieżyczki lub punktu zbiegu krokwi narożnych - nigdy wyłącznie do pokrycia.
2. Dobierz szpicę do szczytu. Kształt podstawy odpowiada przekrojowi dachu, a jej wymiar szerokości szczytu w miejscu montażu.
3. Zamocuj maszt montażowy. Pręt lub rurę montażową mocuje się pionowo w elemencie nośnym tak, aby wystawała ponad pokrycie na wysokość osadzenia szpicy. Na życzenie klienta lub dekarza PROTEC dodaje do szpicy trzpień montażowy dopasowany do wybranego sposobu mocowania.
4. Wykonaj obróbkę szczytu. Kołnierz z blachy z tego samego materiału co szpica zamyka szczyt i odprowadza wodę na pokrycie.
5. Osadź i wypoziomuj szpicę. Szpicę nasuwa się na maszt, ustawia w pionie poziomicą w dwóch płaszczyznach i mocuje łącznikami.
6. Uszczelnij i sprawdź. Połączenie szpicy z kołnierzem uszczelnia się, a przy szpicy z chorągiewką sprawdza się swobodny obrót.

Łączniki dobiera się do materiału szpicy - stal nierdzewna lub ten sam metal - bo kontakt miedzi z ocynkiem lub tytanem-cynkiem powoduje korozję galwaniczną. Szczegóły: jak unikać korozji kontaktowej metali.

Ile kosztuje szpica dachowa i jej montaż

Cena szpicy dachowej zależy od materiału, wysokości, średnicy kuli, liczby zdobień, mechanizmu obrotowego i wykończenia - PROTEC wycenia każdą szpicę indywidualnie na podstawie zdjęcia, szkicu lub wymiarów. Miedź jest droższa od tytanu-cynku i ocynku, a szpica z chorągiewką na łożysku droższa od prostej iglicy. Oferty różnych producentów porównuj przy tych samych parametrach: materiał i kolor, grubość blachy, wysokość całkowita, wymiar podstawy i wyposażenie montażowe. Koszt montażu ustala dekarz - zależy od wysokości obiektu, dostępu (rusztowanie, podnośnik), rodzaju pokrycia i zakresu obróbki blacharskiej. Na nowym dachu montaż jest najtańszy na etapie krycia, bo obróbkę szczytu wykonuje się razem z pokryciem i z tego samego rusztowania.

Odtwarzanie zabytkowych szpic i ozdób dachowych

Odtworzenie zabytkowej szpicy to wykonanie nowego elementu według istniejącego wzoru - PROTEC odtwarza szpice, kule, chorągiewki, wimple i inne ozdoby dachowe według przesłanego starego egzemplarza, zdjęcia, szkicu lub wykonanej makiety. Przy obiektach pod nadzorem konserwatorskim pracujemy według wytycznych konserwatora przekazanych przez inwestora lub wykonawcę: dobieramy materiał (najczęściej miedź), kształt podstawy, proporcje i detale ornamentu. Na życzenie elementy mogą zostać złocone. W ten sam sposób wykonujemy krzyże dachowe i sterczyny dachowe. Do kuli szpicy lub wnętrza iglicy można włożyć kapsułę czasu z dokumentami i pamiątkami - PROTEC wykonuje ją w formie kuli lub tulei i szczelnie zalutowuje.

Gdzie kupić szpicę dachową

Szpicę dachową można zamówić bezpośrednio u producenta - PROTEC Sp. z o.o. produkuje szpice dachowe z miedzi, tytanu-cynku i ocynku w Chróścicach k. Opola. Katalog ozdobnych szpic jest dostępny online w kategorii ozdoby dachowe, a zamówienie składa się przez zapytanie na sprzedaz@protec.pl ze zdjęciem lub wymiarami. PROTEC wykonuje ozdoby dachowe dla kościołów i kaplic oraz renowację krzyży - zamówienia realizujemy dla parafii, firm dekarskich i architektów z całej Polski i Europy.

Szpice dachowe z miedzi i tytanu-cynku na zamówienie - producent PROTEC

PROTEC Sp. z o.o. z Chróścic k. Opola to producent szpic dachowych na zamówienie - każda szpica wykonywana jest ręcznie z miedzi, tytanu-cynku lub ocynku według projektu lub wzoru klienta. Realizujemy zlecenia dla architektów, firm wykonawczych, parafii i inwestorów prywatnych. Do wyceny wystarczy zdjęcie istniejącej szpicy do renowacji lub szkic nowej. Produkujemy szpice w niestandardowych rozmiarach i kształtach - w tym kopie historycznych elementów przy renowacjach obiektów zabytkowych. Zapytania ze zdjęciem lub wymiarami: sprzedaz@protec.pl. Więcej o produkcji: ozdoby dachowe na zamówienie z blachy.

Najczęściej zadawane pytania

 

Zobacz wszystkie dostępne modele: szpice i ozdoby dachowe PROTEC.