Jak dobrać rynny z miedzi i tytan-cynku – wymiary, norma DIN EN 612, tabela doboru

Dobór rynien z miedzi i tytan-cynku różni się od doboru rynien PVC – decyduje nie tylko powierzchnia dachu, ale też norma DIN EN 612 wyznaczająca standardowe wymiary, materiał (miedź vs tytan-cynk) i sposób łączenia systemu. Ten poradnik przeprowadza przez cały proces krok po kroku – od obliczenia EPD po wybór konkretnego wymiaru. Na końcu znajdziesz gotową tabelę doboru dla najczęstszych typów dachów.

Dlaczego dobór rynien metalowych różni się od PVC?

Rynny z miedzi i tytan-cynku są produkowane zgodnie z normą DIN EN 612, która definiuje standardowe wymiary systemu rynnowego w Europie. Norma określa rozmiary nominalne rynien i rur spustowych, grubości blachy i tolerancje wymiarowe. W praktyce oznacza to, że nie można mieszać elementów różnych producentów tak swobodnie jak w systemach PVC – wymiary muszą być zgodne z normą, a połączenia są lutowane lub klejone, nie uszczelniane gumą.

Drugi kluczowy element to materiał. Miedź i tytan-cynk mają podobne rozmiary nominalne, ale różne ciężary właściwe i inną rozszerzalność cieplną, co wpływa na rozmieszczenie haków i dylatacji. Dlatego przy projektowaniu systemu z tych materiałów zawsze zaczynamy od wyboru materiału, a dopiero potem przechodzimy do doboru wymiarów.

Krok 1 – obliczenie Efektywnej Powierzchni Dachu (EPD)

Podstawą doboru rynien jest Efektywna Powierzchnia Dachu (EPD) – nie jest to zwykła powierzchnia połaci, lecz rzut poziomy dachu z uwzględnieniem nachylenia i położenia odpływów.

Wzór dla dachu dwuspadowego:

EPD [m²] = (C/2 + B) × L

gdzie:

• C – wysokość połaci dachowej (od okapu do kalenicy)
• B – odległość pozioma od okapu do kalenicy
• L – długość dachu (wzdłuż kalenicy)

Korekty do EPD:

• Łuk rynny w odległości do 2 m od odpływu: dodaj 10% do EPD
• Łuk rynny w odległości powyżej 2 m od odpływu: dodaj 5% do EPD
• Dach płaski (nachylenie poniżej 10°): EPD = całkowita powierzchnia dachu

Krok 2 – dobór wymiaru rynny wg DIN EN 612

Norma DIN EN 612 określa standardowe rozmiary nominalne rynien metalowych stosowanych w Europie. PROTEC produkuje rynny i elementy systemów rynnowych w następujących wymiarach:

Zasada ogólna: Jedna rura spustowa odprowadza wodę z maksymalnie 12-15 metrów biegu rynny. Przy dłuższym okapie montuje się dwie lub więcej rur spustowych i odpowiednio dzieli powierzchnię dachu.

Krok 3 – miedź czy tytan-cynk, a wymiary

Oba materiały dostępne są w tych samych rozmiarach nominalnych DIN EN 612. Różnica nie leży w wymiarach, lecz w sposobie łączenia i rozstawie haków:

• Miedź – łączenie przez lutowanie miękkie lub klejenie. Haki co 70-80 cm. Nie łączyć z cynkiem, stalą ocynkowaną ani aluminium – grozi korozją galwaniczną. Miedź zawsze powyżej innych metali w układzie spływu wody.
• Tytan-cynk – łączenie przez lutowanie lub klejenie. Haki co 60-70 cm. Nie łączyć bezpośrednio z miedzią – jony miedzi ze spływającej wody powodują korozję tytan-cynku. Nie stosować na dachach z pokryciem bitumicznym (papa, gonty bitumiczne).

Krok 4 – materiały tytan-cynku dostępne u PROTEC

Tytan-cynk nie jest jednym materiałem – to rodzina powierzchni o różnym wyglądzie i stopniu patynowania. PROTEC produkuje elementy rynnowe w następujących wariantach:

• Titanium-zinc natural (walzblank) – surowy tytan-cynk, patynuje naturalnie w ciągu 3-8 lat do szarego odcienia
• Zinc Slate – fabrycznie patynowany szary lupek, elegancki mat
• Zinc Quartz – patyna kwarc, cieplejszy szary odcień
• Zinc Graphite – ciemny grafit, nowoczesna architektura
• Anthra Zinc – antracyt, bardzo ciemny, popularny z ciemnymi pokryciami
• NedZink NEO – premiumowy tytan-cynk z Holandii, wyjątkowa jednorodność koloru
• Stal ocynkowana ogniowo – trwałość 40-60 lat, niższy koszt
• Malowanie proszkowe RAL – dowolny kolor RAL na zamówienie

Przykład doboru – dom jednorodzinny 120 m² EPD

Dach dwuspadowy, EPD jednej połaci = 60 m², dwie połacie = 120 m² łącznie. Odpływ po jednej stronie kalenicy, dwie rury spustowe (jedna na każdą połać).

• EPD jednej rury spustowej = 60 m²
• Z tabeli: rozmiar 333 mm obsługuje do 130 m² – wystarczy z zapasem
• Rura spustowa: Ø 100 mm
• Materiał: tytan-cynk Anthra Zinc (dach ciemny) lub miedź (dach ceramiczny zabytkowy)
• Haki rynnowe: co 70 cm dla tytan-cynku, co 80 cm dla miedzi

Najczęstsze błędy przy dobieraniu rynien metalowych

• Za mały rozmiar – przy intensywnych opadach woda przelewa się przez krawędź i spływa po elewacji. Przy miedzi i tytan-cynku lepiej wybrać rozmiar większy – koszt różnicy nie jest duży, a ochrona przed zaciekami bezcenna.
• Mieszanie materiałów – miedź i tytan-cynk w jednym systemie to korozja elektrochemiczna. Zawsze stosuj jeden materiał w całym systemie rynnowym.
• Za mało rur spustowych – norma DIN EN 612 zakłada jedną rurę na 12-15 m biegu rynny. Przy większym rozstawie woda nie nadąża spływać przy ulewnach.
• Tytan-cynk na papie – związki bitumiczne powodują korozję tytan-cynku. Na dachach z papą lub gontem bitumicznym stosuj miedź lub stal ocynkowaną.
• Złe nachylenie rynny – rynna powinna mieć spadek 3-5 mm na metr biegu w kierunku rury spustowej. Brak spadku powoduje stagnację wody i szybsze zamulanie.

Jak zamówić system rynnowy z miedzi lub tytan-cynku w PROTEC?

PROTEC produkuje kompletne systemy rynnowe z miedzi i tytan-cynku – rynny, rury spustowe, haki rynnowe, kosze zlewowe, kolana, łączniki, narożniki i obróbki na wymiar. Realizujemy zarówno projekty indywidualne dla domów jednorodzinnych, jak i większe zamówienia dla wykonawców i hurtowni.

Aby otrzymać wycenę, podaj:

1. Wymiary dachu (długość okapu, wysokość połaci)
2. Wybrany materiał (miedź / tytan-cynk i wariant koloru)
3. Rozmiar nominalny rynny lub EPD (obliczymy sami)
4. Planowaną liczbę rur spustowych